Współczesne reaktory jądrowe znajdują zastosowanie jedynie do produkcji elektryczności, natomiast niektóre reaktory niedalekiej przyszłości mogą być również wykorzystane bezpośrednio w przemyśle. Decydują o tym dwie ich cechy:
Konsorcjum badawcze zawiązane w czasie specjalnego spotkania Rady do Spraw Atomistyki w Warszawie w dniu 28 czerwca 2006 roku na podstawie porozumienia stawia sobie za cel budowę w Polsce około 2015 roku pierwszej instalacji wykorzystującej w skali przemysłowej wysokotemperaturowy reaktor jądrowy. Konsorcjum reprezentowane jest przez: dra inż. Jerzego Cetnara z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie i dra hab. Ludwika Pieńkowskiego ze Środowiskowego Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego.
W czasie spotkania podjęto dyskusję o możliwości wykorzystania ciepła procesowego z wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych (high temperature reactor, HTR) w polskiej gospodarce, ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu węglowego. Zostały wygłoszone referaty omawiające historię badań:
W dniu 7 lipca 2006 Konsorcjum wystąpiło z Expression of Interest do 7-go Programu Ramowego UE (pośrednio przez Krajowy Punkt Kontaktowy) z intencją, aby zostać koordynatorem europejskim projektu: Hydrocarbon Fuel Production with Carbon Dioxide Recycling - Demonstration of Synergy Approach. Zostanie koordynatorem projektu jest warunkiem koniecznym, aby infrastruktura badawcza projektu powstała nie gdzieś w Europie, a w Polsce. Projekt ściągnie wtedy do Polski duże pieniądze badawcze Europy, najnowsze technologie europejskie. Taki projekt będzie lokomotywa naukową i technologiczną dla Polski, a nie jedynie badaniami cząstkowymi.
W wielkim uproszczeniu idea projektu wygląda następująco. Stosowane w świecie metody produkcji paliw płynnych z węgla wiążą się z emisją olbrzymich ilości dwutlenku węgla oraz rozrzutną gospodarką surowcową. Stosunek zużywanego surowca do masy produktu jest ponad pięciokrotny, a ów nadmiar w zdecydowanej większości to emitowany dwutlenek węgla. Bez rozwiązania problemu emisji dwutlenku węgla zastosowanie technologii w Europie będzie w sprzeczności z głównymi wytycznymi polityki energetycznej Unii Europejskiej, będzie niemal niemożliwe do wdrożenia w dużej skali przemysłowej. Wykorzystując ciepło wysokotemperaturowego reaktora jądrowego można całkowicie wyeliminować emisję dwutlenku węgla przy produkcji paliw syntetycznych, można nawet zmniejszyć jego emisję z pobliskiej elektrowni węglowej żyjącej w symbiozie z reaktorem wysokotemperaturowym. Nie przesądzając jaka technologia zostanie wdrożona rozważmy taką, w której surowcem do produkcji paliw będzie nie węgiel, a dwutlenek węgla pozyskany z elektrowni węglowej (wraz z dopłatą za niewyemitowanie). Drugim niezbędnym surowcem do produkcji paliw będzie wodór uzyskany z rozkładu wody na wodór i tlen w procesie zasilanym przez ciepło z jądrowego reaktora wysokotemperaturowego. Elektrownia węglowa z kolei zużyje tlen z rozkładu wody w procesie spalania węgla, co zwiększy jej efektywność zamiany węgla na elektryczność, bo umożliwi uzyskanie wyższych temperatur spalania. Dodatkowo spalanie węgla w tlenia wyeliminuje emisje bardzo szkodliwych tlenków azotu, które powstają gdy węgiel spalany jest w powietrzu.
Co najmniej wstępną deklaracje uczestnictwa w Konsorcjum badawczym zgłosiły:
Potwierdzenie udziału w Konsorcjum przesłały już między innymi: AGH, GIG, IChPW, IEA-Świerk, IPJ-Świerk, IChTJ, Uniwersytet Ślaski, Dolnośląskie CZT, Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej.